Czym jest fundusz sekurytyzacyjny?

Fundusz sekurytyzacyjny stanowi rodzaj funduszu inwestycyjnego. Jego celem jest inwestowanie w wierzytelności. Tego rodzaju fundusz, jak każdy FIZ, emituje tak zwane certyfikaty inwestycyjne. Na rynku polskim funkcjonują one począwszy od 2005 r. Fundusze sekurytyzacyjne zakładane są na ogół przez podmioty, które zarządzają wierzytelnościami (tzw. spółki windykacyjne).

Jakie korzyści daje nam fundusz sekurytyzacyjny?

Dlaczego wierzytelności zbywa się do funduszu sekurytyzacyjnego, a nie w sposób bezpośredni do firmy windykacyjnej? W wypadku sprzedania wierzytelności przez podmiot inny aniżeli bank w zasadzie nie ma różnicy między sprzedażą do funduszu sekurytyzacyjnego, a sprzedażą wprost do windykatora. Natomiast banki preferują zbywanie wierzytelności funduszom sekurytyzacyjnyn, gdyż związane to jest z korzyściami podatkowymi.

Firma windykacyjna w sporym stopniu finansuje własną działalność dzięki długowi, najczęściej emitując obligacje. Pozyskanie dłużnego finansowania ma na pewno swoje granice. Zarządzanie aktywami funduszu stanowi dodatkowy zysk bez konieczności angażowania własnego kapitału.

Rodzaje funduszy sekurytyzacyjnych

Fundusz sekurytyzacyjny występuje w dwóch wariantach, standardowym i niestandardowym.

Standaryzowany fundusz sekurytyzacyjny

Zgodnie z artykułem 185 ustawy standardowy fundusz sekurytyzacyjny tworzy się z wydzielonymi subfunduszami. Jego obowiązek stanowi lokowanie minimum 75% wartości aktywów wybranego subfunfuszu tylko w jedną pulę wierzytelności, albo prawa do wszelakich świadczeń, które otrzymywane są przez inicjatora puli wierzytelności. Statut wybranego funduszu może pozwalać na większą liczbę, jeśli będą spełnione wybrane warunki, które zamieszczone są w statucie. Pośród tychże warunków warto przywołać ten, który występuje dość często w praktyce : to znaczy w sytuacji, kiedy inicjatorem sekurytyzacji będą banki krajowe, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, instytucje kredytowe, albo banki krajowe.

Jeśli dojdzie do sytuacji, że wszelakie wierzytelności będą zaspokojone, albo fundusz otrzyma od inicjatora sekurytyzacji świadczenie należne z tytułu określonych pul wierzytelności, to fundusz sekurytyzacyjny w wersji standardowej będzie miał obowiązek dokonania likwidacji wybranego subfunduszu.

Zlikwidowanie standardowego funduszu sekurytyzacyjnego będzie możliwe, jeśli większość z wierzytelności będzie zaspokojona, dokonanie zaspokojenia pozostałych byłoby nieopłacalne, albo fundusz otrzymałby od inicjatora większość z należnych świadczeń, a dalsze koszty funkcjonowania subfunduszu byłyby większe aniżeli wartość świadczeń.

Kto może być uczestnikiem standaryzowanego funduszu sekurytyzacyjnego?

Ustawa nie określa dokładnie podmiotów, którym przysługuje prawo do zostania uczestnikiem tego rodzaju funduszu.

Niestandaryzowany fundusz sekurytyzacyjny

Zgodnie z artykułem 187 ustawy niestandardowy fundusz sekurytyzacyjny tworzy się z wydzielonymi subfunduszami. Jego obowiązek stanowi lokowanie minimum 75% wartości aktywów w : prawa do świadczeń z tytułu określonych wierzytelności, papiery wartościowe inkorporujące wierzytelności pieniężne, w określone wierzytelności.

Kto może zostać uczestnikiem niestandardowego funduszu sekurytyzacyjnego?

Artykuł 187 ustawy wymienia pośród grona osób powołanych do bycia uczestnikiem funduszu : osoby prawne, jak również jednostki organizacyjne, które nie posiadają osobowości prawnej.

W co dokładnie inwestuje fundusz sekurytyzacyjny?

Standardowy fundusz sekurytyzacyjny ma obowiązek lokowania minimum 75% wartości aktywów danego subfunduszu tylko do jednej puli wierzytelności (chyba, że statut pozwoli na więcej, jak również spełnione zostaną określone warunki).

Niestandardowy fundusz sekurytyzacyjny ma obowiązek do lokowania minimum 75% wartości aktywów w :

  • prawa do świadczeń z tytułu wybranych wierzytelności,
  • papiery inkorporujące wierzytelności pieniężne (maksymalnie 25% z aktywów netto funduszu),
  • wybrane wierzytelności.

Pula wierzytelności – mówiąc najogólniej to przynosząca regularny dopływ kapitału grupa takich samych rodzajowo wierzytelności, wyodrębnionych i posiadanych przez inicjatora sekurytyzacji.

Celem zmniejszenia ryzyka inwestycyjnego, fundusz sekurytyzacyjny może ulokować aktywa w :

  • instrumenty rynku pieniężnego,
  • depozyty w instytucjach kredytowych, albo w bankach krajowych,
  • instrumenty pochodne,
  • jednostki uczestnictwa funduszy rynku pieniężnego,
  • dłużne papiery wartościowe.

Fundusz sekurytyzacyjny nie ma prawa do udzielania gwarancji, poręczeń, albo pożyczek.

Może wyemitować obligacje, jednakże pod pewnymi warunkami i do pewnych granic (wyższe limity posiadają fundusze sekurytyzacyjne niestandardowe).

Kto może nabyć certyfikaty?

Ustawa o funduszach nie wyznacza, kto ma prawo do zostania uczestnikiem standardowego funduszu sekurytyzacyjnego. Niemniej jednak uczestnikami niestandardowego funduszu sekurytyzacyjnego mogą zostać :

  • jednostki organizacyjne, które nie posiadają osobowości prawnej,
  • osoby prawne,
  • osoby fizyczne, o ile statut tak właśnie przewiduje pod warunkiem, że cena emisyjna certyfikatu wyniesie minimum 40 000 euro.

Praktycznie uczestnikami funduszy są zwykle instytucje (fundusze nierzadko są otwierane właśnie specjalnie na ich potrzeby). Chociaż branża coraz bardziej otwiera się na klientów detalicznych.

W jaki sposób działa fundusz sekurytyzacyjny?

  • Inicjator sekurytyzacyji – jest to podmiot, który sprzedaje funduszowi wyżej wspomnianą pulę wierzytelności, chociażby dostawca usług TV, dostawca energii, ubezpieczyciel, czy też bank,
  • TFI – formalnie zajmują się zarządzaniem aktywami funduszu, ale w praktyce tylko tworzą fundusz, jak i nadzorują działanie serwisera,
  • Serwiser – to podmiot zajmujący się zarządzaniem portfelem funduszu w praktyce. Serwisowanie funduszu wymagać będzie uzyskania zgody KNF. Jego żądanie stanowi wyegzekwowanie zapłaty należności od dłużnika. To z ich inicjatywy na ogół tworzy się fundusze sekurytyzacyjne.

Fundusz nabywa wierzytelności z dyskontem (czyli taniej, aniżeli wynosi ich wartość nominalna). W trakcie zakupu dochodzi do tak zwanej cesji wierzytelności – wierzytelność przechodzi na jej nabywcę. Nowy podmiot musi dokonać windykacji (pomimo że sam nie zawiera żadnej umowy z dłużnikiem). Zyski, które pochodzą z windykacji, trafią do posiadaczy certyfikatów poprzez wzrost ich wartości.

Zlikwidowanie funduszu sekurytyzacyjnego

Standardowy fundusz sekurytyzacyjny ma obowiązek zlikwidować subfundusz, jeżeli :

  • fundusz otrzymał od inicjatora sekurytyzacji wszelkie świadczenia (należne z tytułu wybranych pul wierzytelności),
  • wszelkie wierzytelności zostały zaspokojone.

Standardowy fundusz sekurytyzacyjny może przeprowadzić likwidację (o ile nie zostaną przez to naruszone prawa jego uczestników), kiedy :

  • fundusz otrzymał od inicjatora sekurytyzacji większość z pośród należnych świadczeń, a dalsze działanie funduszu nie byłoby opłacalne,
  • większość wierzytelności była zaspokojona, a zaspokojenie pozostałych nie byłoby opłacalne,
  • co do wierzytelności, które nie uległy zaspokojeniu, ale wydane było właściwe orzeczenie o braku możliwości zaspokojenia się z tejże wierzytelności.

Pozostaw komentarz